Gözde Kızarıklık Neden Olur?
Gözde kızarıklık çok yaygın görülen bir şikayettir ve birçok farklı nedenden kaynaklanabilir. Göz beyazındaki kan damarlarının genişlemesi sonucu ortaya çıkan kızarıklık bazen zararsız ve geçici olabilirken bazen ciddi bir göz hastalığının belirtisi olabilir. Bu makalede gözde kızarıklığın nedenlerini ve ne zaman doktora başvurulması gerektiğini ele alacağız.
Kuru Göz Sendromu
Kuru göz sendromu gözde kızarıklığın en yaygın nedenlerinden biridir. Gözyaşı üretiminin yetersiz olması veya gözyaşının hızlı buharlaşması durumunda gelişir. Göz yüzeyi yeterince nemlenmediğinde tahriş olur ve kızarıklık oluşur.
Uzun süre ekran kullanımı, klimali ortamlar, yaşlanma ve bazı ilaçlar kuru göze neden olabilir. Yanma, batma ve kumlu his eşlik edebilir. Yapay gözyaşı damlaları rahatlama sağlar. Kronik vakalarda göz hekimi değerlendirmesi önerilir.
Alerjik Konjonktivit
Göz alerjileri konjonktivayı yani göz zarını etkiler. Polen, toz akarları, evcil hayvan tüyleri ve küf sporları yaygın alerjenlerdir. Mevsimsel veya yıl boyu alerji olabilir.
Alerjik konjonktivitte her iki göz de etkilenir. Şiddetli kaşıntı karakteristiktir. Sulanma, şişlik ve gözlerin altında morarmış görünüm eşlik edebilir. Antihistaminik göz damlaları ve alerjenden kaçınmak tedavinin temelini oluşturur.
Enfeksiyöz Konjonktivit
Konjonktivit yani göz iltihabı viral, bakteriyel veya klamidyal kaynaklı olabilir. Viral konjonktivit en sık görülen türdür ve son derece bulaşıcıdır. Soğuk algınlığı veya üst solunum yolu enfeksiyonlarına eşlik edebilir.
Bakteriyel konjonktivitte yoğun sarı-yeşil akıntı karakteristiktir. Gözler sabahları yapışık açılabilir. Antibiyotikli göz damlaları ile tedavi edilir. Hijyen kurallarına dikkat etmek bulaşmayı önler.
Subkonjonktival Kanama
Göz beyazının altındaki küçük bir damarın kanaması parlak kırmızı bir lekeye neden olur. Öksürük, hapşırma, ağır kaldırma veya kabızlık sırasında ıkınma tetikleyebilir. Bazen kendiliğinden veya minör travma ile oluşur.
Subkonjonktival kanama genellikle ağrısızdır ve görmeyi etkilemez. Birkaç hafta içinde kendiliğinden emilir. Tekrarlayan kanamalarda tansiyon ve pıhtılaşma bozuklukları değerlendirilmelidir.
Yorgunluk ve Uyku Eksikliği
Yetersiz uyku ve göz yorgunluğu kızarıklığa neden olabilir. Uzun çalışma saatleri, ekran kullanımı ve uyku bozuklukları göz damarlarının genişlemesine yol açar. Göz kuruluğu da eşlik edebilir.
Yeterli uyku almak, düzenli molalar vermek ve 20-20-20 kuralını uygulamak yardımcı olur. Bu kurala göre her yirmi dakikada yirmi saniye boyunca yirmi metre uzağa bakılmalıdır. Soğuk kompres de rahatlama sağlayabilir.
Kontakt Lens Kullanımı
Kontakt lens kullanımı çeşitli nedenlerle gözde kızarıklığa neden olabilir. Lenslerin uzun süre takılması, yanlış bakım, lens solüsyonuna alerji veya lens altında biriken birikintiler tahriş yaratır.
Lens kaynaklı enfeksiyonlar ciddi olabilir. Kızarıklığa ağrı, görme bulanıklığı veya ışığa hassasiyet eşlik ediyorsa lens çıkarılmalı ve göz hekimine başvurulmalıdır. Lens hijyenine dikkat etmek sorunları önler.
Çevresel Faktörler
Duman, toz, kimyasal maddeler ve kirli hava gözleri tahriş edebilir. Rüzgar ve güneş ışığı da kızarıklığa neden olabilir. Yüzme havuzlarındaki klor yaygın bir tahriş kaynağıdır.
Bu faktörlerden korunmak için güneş gözlüğü ve koruyucu gözlük kullanılabilir. Tahriş sonrası bol suyla yıkama ve yapay gözyaşı damlaları yardımcı olur. Kimyasal maruziyette acil müdahale gerekebilir.
Blefarit
Blefarit göz kapağı kenarlarının iltihabıdır. Kirpik diplerinde pullanma, kabuklanma ve kızarıklık görülür. Göz kuruluğu ve tahriş hissine neden olur. Kronik seyirli bir durumdur.
Kapak hijyeni tedavinin temelidir. Sıcak kompres ve kapak temizliği düzenli yapılmalıdır. Antibiyotikli merhemler ve bazen ağızdan antibiyotik gerekebilir. Tedavi süresi uzun olabilir.
Glokom
Akut açı kapanması glokomu ani ve şiddetli göz kızarıklığı ile ortaya çıkabilir. Göz içi basıncının ani yükselmesi acil bir durumdur. Kızarıklığa şiddetli ağrı, görme kaybı, bulantı ve hale görme eşlik eder.
Bu belirtilerle acil göz muayenesi şarttır. Tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına yol açabilir. Akut glokom oftalmolojik acildir ve derhal müdahale gerektirir.
Üveit
Üveit gözün orta tabakasının iltihabıdır. Otoimmün hastalıklar, enfeksiyonlar veya travma ile ilişkili olabilir. Kızarıklığa ağrı, ışığa hassasiyet ve görme bulanıklığı eşlik eder.
Üveit ciddi bir durumdur ve komplikasyonları önlemek için tedavi gerektirir. Kortikosteroidli göz damlaları ve altta yatan nedenin tedavisi uygulanır. Düzenli takip önemlidir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Gözde kızarıklık çoğu zaman zararsız olmakla birlikte bazı durumlarda acil değerlendirme gerekir. Şiddetli ağrı, görme kaybı veya bulanıklık, ışığa aşırı hassasiyet, bulantı ve kusma eşlik ediyorsa beklemeden göz hekimine başvurulmalıdır.
Travma sonrası kızarıklık, kimyasal maruziyet, bir haftadan uzun süren kızarıklık ve akıntı varlığında da değerlendirme önerilir. Erken tanı ve tedavi komplikasyonları önler ve görme sağlığını korur.